การให้ยาในสัตว์นั้นจำเป็นต้องให้ในขนาดที่เหมาะสมตามน้ำหนักตัว  ดังนั้นการคำนวนขนาดยาจึงสำคัญมาก

กรณีที่ 1. มีการระบุขนาดยาเป็น ml / kg

เช่นฉลาก ระบุไว้ว่า 0.5 ml / kg และสุนัขของเราหนัก 6.8 kg

กรณีที่ 2. มีการระบุขนาดยาเป็น mg / kg

      ความเข้มข้นของยา mg / ml

      หาว่าต้องใช้ยากี่ ml

เช่นยาตัีวหนึ่ง ขนาดยาที่ใช้กับสัตว์คือ 25 mg / kg ฉลากยาเขียนความเข้มข้นไว่ว่า ใน 5 mlมีตัวยา 250 mg

      รู้แล้วว่าโดสยา คือ 25 mg / kg

      ความเข้มข้นของยา 250 mg/ 5 ml ดังนั้นเอา 5 หาร = 50 mg / ml

      สมมุติสุนัขหนัก 6 kg

6 x 25

ดังนั้นต้องใช้ยา = 150 mg

การคำนวณยาโดยบัญญัติไตรยางค์

มีตัวยา 250 mg. ในยา 5 ml

ดังนั้นหากต้องการยา 150 mg = (150 / 250) x 5 = 3 ml

หรือ

มีตัวยา 50 mg. ในยา 1 ml

ดังนั้นหากต้องการยา 150 mg = (150 / 50) x 1 = 3 ml

กรณีที่ 3. มีการระบุขนาดยาเป็น % w / v (weight / volume)

จุดสำคัญคือต้องปรับหน่วยให้เป็น mg / ml เพื่อที่จะเอาไปคำนวณยาให้ได้

w / v หมายถึง ปริมาณยาเป็นกรัม (g) ในปริมาณยา 100 ml

ยกตัวอย่างมียาหนึ่งขวดฉลากระบุไว้ว่า มีความเข้มข้น 0.2%  w / v

การคำนวณปรับความเข้มข้นให้เป็น mg / ml

เมื่อได้ความเข้มข้นของยาเป็น mg / ml แล้ว และทราบโดสยาว่ากี่ mg / kg ก็ไปคำนวนตามกรณีที่ 2 ต่อไป

*** บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อให้ทราบการคำนวณยาว่าเป็นอย่งไร แต่ไม่ต้องการให้เจ้าของสัตว์เลี้ยงไปจ่ายยาให้สัตว์เอง การให้ยาในสัตว์นั้นมีปัจจัยหลายอย่างเข้ามาเกี่ยวข้อง ไม่ใช่ว่าใครก็ได้ที่รู้โดสยาแล้วก็จะสามารถจ่ายยาได้เสมอไป ต้องเลือกยาที่เหมาะสมกับโรคของสัตว์ โดยจะแปรเปลี่ยนตามสภาพร่างกายหรือปัญหาที่เกี่ยวข้อง เช่น ตับและไต ดังนั้นการจ่ายยาสัตว์ขอให้สัตวแพทย์เป็นคนสั่งจ่าย

อ้างอิงจาก : www.click2vet.com ด้วยความเอื้อเฟื้อจาก น.สพ.กิติกร เกียรติยิ่งอังศุลี